ئاگادارکردنەوەی نوێکردنەوە دێت و دەڵێیت «دواتر». ڕۆژی دواتریش سەرقاڵیت و هەر دوا دەکەوێت. ئەگەر کۆمپیوتەر یان سیستەمەکەت باش کار بکات، ئاسانە پێت وابێت پێویست بە هیچ گۆڕانکارییەک نییە.
بەڵام هەندێک نوێکردنەوە کەلێنی ئاسایشی دادەخەن یان هەڵەیەک چاک دەکەنەوە. باشترە پلانێکت بۆیان هەبێت تا لە کاتی سەرقاڵیدا لەبیر نەکرێن.
بزانە چی بەکاردەهێنیت و کێ بەرپرسیەتی
لیستێکی سادە بنووسە: کۆمپیوتەرەکان، سیستەمی ژمێریاری، ماڵپەڕ و ئامێرەکانی تۆڕ. لە بەرامبەر هەر یەکێکیاندا بنووسە کێ نوێی دەکاتەوە و لە کاتی کێشەدا پەیوەندی بە کێوە دەکەن.
ئەگەر بەرنامەیەک زۆر کۆنە و کۆمپانیاکە چیتر پشتگیری ناکات، تەنها چاوەڕێی نوێکردنەوە مەکە. لەگەڵ کەسی تەکنیکی قسە بکە بۆ ئەوەی بزانن چۆن جێگرەوەیەکی بۆ بدۆزنەوە.
کام نوێکردنەوە پێشتر بکەین؟
هەموویان هەمان گرنگییان نییە. زیادکردنی تایبەتمەندییەکی نوێ جیاوازە لە چاککردنەوەی کەلێنێکی ئاسایشی. ئاگادارکردنەوەی کۆمپانیای دروستکەری بەرنامەکە بخوێنەوە و بزانە نوێکردنەوەکە بۆ چییە.
ئەگەر کێشەیەکی ئاسایشیی پەلەدارە، تەنها لەبەر ئەوەی کاتی نوێکردنەوەی مانگانەتان نەهاتووە دوا مەیخەن. لەگەڵ تیمی تەکنیکی کاتێکی گونجاو بۆی بدۆزنەوە.
پێش دەستپێکردن ئامادە بە
بۆ سیستەمێکی گرنگی کار، باشە پێش نوێکردنەوە ئەمانە ڕوون بن:
- باکەپێکی نوێ و سالم هەیە؟
- ئەگەر کێشەیەک ڕوویدا، چۆن دەگەڕێنەوە بۆ دۆخی پێشوو؟
- دەتوانن سەرەتا لە کۆپییەکی تاقیکردنەوەدا بیبینن؟
- کارمەندەکان دەزانن سیستەمەکە کەی لەوانەیە بەردەست نەبێت؟
بۆ نموونە، ئەگەر نوێکردنەوەی سیستەمی داواکارییەکان پێویستی بە وەستاندن هەیە، پێشتر لەگەڵ ئەو کەسانە ڕێک بکەون کە ڕۆژانە بەکاری دەهێنن.
دوای نوێکردنەوە، کارێکی ڕۆژانەی پێ بکە
ئەوەی پەڕەی چوونەژوورەوە دەکرێتەوە، بە تەنها نیشانەی ئەوە نییە کە هەموو شتێک باشە. هەمان کارەکان تاقی بکەرەوە کە تیمەکەت ڕۆژانە دەیکات: داواکارییەک تۆمار بکە، فایلێک بکەرەوە یان ڕاپۆرتێک ببینە. تۆمارەکانی تاقیکردنەوە لەگەڵ داتای ڕاستەقینەی کڕیار تێکەڵ مەکە.
بەروار، وەشانی نوێ و هەر کێشەیەکیش کە بینیوتە بنووسە. ئەگەر دواتر شتێک کار نەکرد، ئەم تێبینییە کورتانە یارمەتی تیمی پشتگیری دەدەن بزانن چی گۆڕاوە.
بۆ ڕێکخستنی چاودێریی ماڵپەڕ یان نەرمەکاڵای کارەکەت، دەتوانیت پەیوەندی بە RMRەوە بکەیت.
سەرچاوە
ڕێنمایی NIST بۆ پلاندانانی نوێکردنەوەی نەرمەکاڵا، SP 800-40 Rev. 4.
